30 Temmuz 2025 Tarihli ve 32971 Sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan mevzuat düzenlemeleri ile birlikte KİK Genel Tebliğ, Uygulama Yönetmelikleri (Genel Şartname, Tip Sözleşme) ve Fiyat Farkı Esaslarında önemli yapısal düzenlemeler gerçekleştirildi.
Yapılan mevzuat değişiklikleri 1 Eylül 2025 tarihinde yürürlüğe girdi. İlanı ve/veya duyurusu bu tarihten sonra yapılacak ihalelerde yeni mevzuat hükümleri uygulanacaktır.
Bu yazımızda ilanı ve/veya duyurusu 1 Eylül 2025 tarihinden sonra yapılan işlerde fiyat tespiti nasıl yapılır tüm detaylarıyla açıklanacaktır. Yeni fiyat tespiti, uygulama bakımından iki temel başlık altında incelenebilir;
- Yaklaşık maliyet sürecinde fiyat tespiti
- Sözleşmenin uygulanması aşamasında yeni fiyat tespiti
A. Yaklaşık Maliyet Sürecinde Fiyat Tespiti
Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyatların belirlenmesinde; kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler, ilgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler, yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren ve konusunda deneyimli kişi veya kuruluşlardan alınan, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler ile idarenin piyasa araştırmasına dayalı olarak tespit ettiği rayiç ve fiyatlar dikkate alınır.
Bu kapsamda temel amaç, yaklaşık maliyetin ihale tarihi itibarıyla gerçekçi ve güncel piyasa koşullarını yansıtmasını sağlamaktır.
Yaklaşık Maliyetin Güncelliğini Kaybetmesi Halinde Ne Yapılması Gerekir?
Yaklaşık maliyet tespit edilirken kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin esas alınması halinde, güncelliğini kaybeden birim fiyat ve/veya rayiçler, ilgili alt endeks veya endeksle güncellenir (YİİUY. Md-10).
Güncelleme;
- Yaklaşık maliyetin belirlendiği (yaklaşık maliyet hesap tarihi) tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait alt endeks veya endeksin (Güncel Endeks),
- Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin yürürlüğe konulduğu tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait alt endeks veya endekse (Temel Endeks)
oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden yapılır.
Güncellenmiş Birim Fiyat : Birim Fiyat x (Güncel Endeks / Temel Endeks)
Bu aşamadan itibaren fiyatı güncellenecek imalatın hangi endeks sınıfına ait olduğu önem kazanmaktadır. Fiyatı güncellenecek imalat kurum tarafından yayımlanması durumunda, ilgili kurumun Resmi sitesinde yayımlanan Rayiç – TÜİK Eşleştirme Endeksleri listelerinden yararlanılabilir. Piyasa araştırması sonucu fiyatı tespit edilen özel imalatlar için ise, imalatın niteliği kapsamında en uygun endeks sınıfı seçilmelidir. Endeks sınıfı belirlenememesi durumunda Yİ-ÜFE Genel Endeksi kullanılmalıdır.
Örnek 1; Analiz tipli “74.111.0002 – Kamyon Lastikleri İle Usturmaça Hazırlanması ve Yerine Konulması” Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Pozunun rayiçler üzerinden ilgili alt endekse göre güncellenmesi;
- 2026 Yılı Birim Fiyatı : 1.301,44 TL
- Birim Fiyatın Yürürlük Tarihi : Ocak 2026
- Temel Endeks: Aralık 2025
- Yaklaşık Maliyetin Hesaplandığı Tarih : Ağustos 2026
- Güncel Endeks: Temmuz 2026
Analizde yer alan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının rayiçleri güncel olarak Aylık yayımlandığından yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarihteki (Ağustos Ayı fiyatları) kullanıldı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının rayiçleri için son güncel fiyat 01.01.2026 tarihinde yayımlandığından ilgili rayiçler alt endeksler ile yaklaşık maliyet hesap tarihine güncellenerek fiyat tespiti yapıldı.
Örnek 2; Endeks sınıfı belirlenemeyen Özel İmalat için fiyat tespiti;
Piyasa araştırması sonucu Şubat 2026 da fiyatı tespit edilen Özel İmalat için birim fiyat, Yİ-ÜFE Endeksi ile güncellenerek tespit edilir.
“Mak.001 – Sıvı Sabun Makinesi ve Duvara Monte Edilmesi” pozu için;
– Birim Fiyatı : 865,50 TL
– Fiyat Tespit Tarihi : 09.02.2026
– Temel Endeks : Ocak 2026
– Yaklaşık Maliyetin Hesaplandığı Tarih : Ağustos 2026
– Güncel Endeks: Temmuz 2026
Güncel Birim Fiyat = Birim Fiyat x (Güncel Endeks / Temel Endeks)
865,50 x ( 5637,14 / 4910,53 )
993,57 TL
B. Sözleşmenin Uygulanması Aşamasında Fiyat Tespiti;
Sözleşmenin uygulanması sırasında, proje değişikliği şartlarının gerçekleşmesi ve idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği, ancak ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında birim fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin yaptırılmasına ihtiyaç duyulması halinde, söz konusu iş kalemlerinin birim fiyatları yüklenici ile birlikte tespit edilir. Birim fiyat tespiti Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22. maddesinde belirtilen usuller çerçevesinde yapılır.
Yeni mevzuatla birlikte fiyat tespiti sürecinde hesaplamalara giren önemli kavramlardan biri de “Proje Değişikliği Onay Tarihi” olmuştur.
Sözleşme sürecinde yeni birim fiyat belirlenirken öncelikle;
- İşin fiyat farkı verilen veya verilmeyen bir iş olup olmadığı,
- Yeni imalatın kamu kurum veya kuruluşunca yayımlanmış bir poz veya özel imalat olup olmadığı,
- İhale tarihi,
- Proje değişikliği onay tarihi,
- Gerektiğinde fiyat tespit tarihi,
- Sözleşmede belirlenmiş kâr ve genel gider oranı
- Benzer poz olup olmadığı,
- 0,9 Kuralı
belirlenmelidir.
Sözleşme sürecinde birim fiyat tespiti yapılırken aşağıda belirtilen şartlara göre fiyat tespiti detayları değişmektedir.
1. Fiyat Farkı Verilen İşlerde Kurum Pozları Fiyat Tespiti
Fiyat farkı verilen işlerde kurum pozlarına ilişkin yeni birim fiyat ihale tarihi itibarıyla tespit edilir. İhalenin yapıldığı yılda kamu kurum veya kuruluşlarınca yayımlanan rayiçler, ihale tarihinin içinde bulunduğu aya ait alt endeksin, rayiçlerin yayımlandığı tarihin içinde bulunduğu aya ait alt endekse bölünmesi suretiyle bulunan katsayı ile güncellenerek kullanılır.
Alt endeksin belirlenemediği durumlarda Yİ-ÜFE endeksi kullanılır.
Örnek: Sözleşmede bulunmayan Analiz tipli kurum pozunun fiyat tespiti (Kar ve Genel Gider Oranı Belirlenmiş)
- İhale Tarihi : Haziran 2026
- Sözleşme kar ve genel gider oranı : %12 (TİP Sözleşme 28.1.1. Maddesinde belirtilen)
Analizde yer alan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının rayiçleri güncel olarak Aylık yayımlandığından Haziran Ayı (İhale Tarihi) fiyatları alınarak kullanıldı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı rayiçlerinin son güncel fiyatının 01.01.2026 tarihinde yayımlanmış olması nedeniyle, ilgili rayiçler alt endeksler kullanılarak Haziran 2026 (İhale Tarihi) ne güncellenmiştir.
Kar ve Genel Gider Oranının Fiyata Etkisi
Sözleşmenin yürütülmesi aşamasında sözleşme ve eklerinde birim fiyatı bulunmayan yeni iş kalemi yaptırılmasına gerek duyulduğunda, bu yeni iş kaleminin birim fiyatının tespitine yönelik belirlenecek analizde sabit bir kâr ve genel gider oranının kullanılması öngörülen durumlarda analiz güncellemesi sonucu bulunan karsız tutar, sözleşmede belirlenen oran ile çarpılarak birim fiyatı tespit edilir.
Sözleşmede kâr ve genel gider oranının belirlenmemiş olması halinde ise varsa benzer pozun tenzilat/kırım oranı dikkate alınır.
- Benzer poz kırım oranının 0,90’dan küçük olması halinde yeni fiyat, benzer poz kırım oranı esas alınarak belirlenir.
- Kırım oranının 0,90’dan büyük olması veya benzer poz bulunmaması halinde ise kamu kurum pozları için %25 olarak belirlenen kâr ve genel gider oranı üzerinden tespit edilen birim fiyat 0,90 katsayısı ile çarpılarak kullanılır.
2. Fiyat Farkı Verilen İşlerde Özel Fiyatların Tespiti
Kamu kurum veya kuruluşlarınca yayımlanmamış imalatlara ilişkin tespit edilen fiyatlar; Proje değişikliği onay tarihinin (Fiyat tespit tarihinin) içinde bulunduğu aya ait alt endeksin İhale tarihinin içinde bulunduğu aya ait alt endekse bölünmesi suretiyle bulunan katsayı ile indirgenerek kullanılır.
Örnek: Sözleşmede bulunmayan “Mak.001- Sıvı Sabun Makinesi ve Duvara Monte Edilmesi” özel imalatı için fiyat tespiti;
- İhale Tarihi : Şubat 2026
- Proje değişikliği onay tarihi : Mayıs 2026
- Fiyat tespit tarihi : Haziran 2026
- Birim Fiyatı : 685,99
- Temel Endeks : İhale tarihinin içinde bulunduğu aya ait Yİ-ÜFE endeksi / Şubat 2026
- Güncel Endeks : Fiyat tespit tarihine ait Yİ-ÜFE endeksi / Haziran 2026
Buradaki temel yaklaşım, fiyat tespit tarihindeki özel imalat fiyatının ihale tarihi fiyat seviyesine indirgenmesidir.
3. Fiyat Farkı Verilmeyen İşlerde Kurum Pozları Fiyat Tespiti
Fiyat farkı verilmeyen işlerde kurum pozlarına ilişkin yeni birim fiyat, proje değişikliği onay tarihi itibarıyla tespit edilir. Proje değişikliği onay tarihinin içinde bulunduğu yılda kamu kurum veya kuruluşlarınca yayımlanan rayiçler;
- Proje değişikliği onay tarihinin içinde bulunduğu aya ait alt endeksin
- Rayiçlerin yayımlandığı tarihin içinde bulunduğu aya ait alt endekse
Bölünmesi suretiyle bulunan katsayı ile güncellenerek kullanılır.
Alt endeksin belirlenemediği durumlarda endeks kullanılır. Rayiçlerin proje değişikliği onayının yapıldığı yıl içinde birden fazla kez güncellenerek yayımlanması durumunda proje değişikliği onay tarihinden önce yayımlanan son rayiçler esas alınır.
Örnek: Sözleşmede bulunmayan analiz tipli “74.111.0002 – Kamyon Lastikleri İle Usturmaça Hazırlanması ve Yerine Konulması” Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Pozunun fiyat tespiti; (Kar ve Genel Gider Oranı Belirlenmiş)
- İhale Tarihi: Haziran 2026
- Proje Değişikliği Onay tarihi: Temmuz 2026
- Sözleşme kar ve genel gider oranı: %12
Analizde yer alan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı rayiçleri aylık olarak yayımlandığından, proje değişikliği onay tarihi olan Temmuz 2026’ya ait rayiçler esas alınmıştır.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı rayiçlerinin son güncel fiyatının 01.01.2026 tarihinde yayımlanmış olması nedeniyle, ilgili rayiçler alt endeksler kullanılarak proje değişikliği onay tarihi olan Temmuz 2026 seviyesine güncellenmiştir.
Sözleşmenin yürütülmesi aşamasında sözleşme ve eklerinde birim fiyatı bulunmayan yeni iş kalemi yaptırılmasına gerek duyulduğunda, bu yeni iş kaleminin birim fiyatının tespitine yönelik belirlenecek analizde sabit bir kâr ve genel gider oranının kullanılması öngörülen durumlarda analiz güncellemesi sonucu bulunan karsız tutar, sözleşmede belirlenen oran ile çarpılarak birim fiyatı tespit edilir.
Sözleşmede kâr ve genel gider oranının belirlenmediği durumlarda ise varsa benzer poz kırım oranı dikkate alınır. Benzer poz kırım oranının 0,90’dan küçük olması halinde yeni fiyat benzer poz kırım oranına göre belirlenir. Kırım oranının 0,90’dan büyük olması veya benzer poz bulunmaması halinde ise kamu kurum pozları için %25 olarak belirlenen kâr ve genel gider oranı üzerinden tespit edilen birim fiyat 0,90 katsayısı ile çarpılarak kullanılır.
3. Fiyat Farkı Verilmeyen İşlerde Özel İmalatların Fiyat Tespiti
Fiyat farkı verilmeyen işlerde, kamu kurum veya kuruluşlarınca yayımlanmayan özel imalatlara ilişkin fiyatlar proje değişikliği onay tarihi esas alınarak tespit edilir.
Örnek: Sözleşmede bulunmayan Özel İmalatlar için fiyat tespiti;
- İhale Tarihi : Şubat 2026
- İşin Bitiş Tarihi : Ağustos 2026
- Proje Değişikliği Onay Tarihi : Mayıs 2026
- Fiyat Tespit Tarihi : Temmuz 2026
- Birim Fiyatı : 720,00 TL
“Mak.001 – Sıvı Sabun Makinesi ve Duvara Monte Edilmesi’ pozu için ihale tarihi birim fiyatı;
- Temel Endeks : Proje değişikliği onay tarihine ait Yİ-ÜFE endeksi / Mayıs 2026
- Güncel Endeks : Fiyat tespit tarihine ait Yİ-ÜFE endeksi / Temmuz 2026
Yeni mevzuatla birlikte fiyat tespiti yapılırken yalnızca işin fiyat farkı alıp almadığının belirlenmesi yeterli değildir. Aynı zamanda imalatın kurum pozu veya özel imalat olması ve buna bağlı olarak ihale tarihi, proje değişikliği onay tarihi ve fiyat tespit tarihi arasındaki ilişkinin doğru kurulması gerekir.
Bu nedenle yeni birim fiyat tespitine başlamadan önce öncelikle fiyat farkı verilip verilmediği, ardından imalatın kurum pozu veya özel imalat niteliğinde olup olmadığı belirlenmelidir. Daha sonra ilgili fiyatın hangi tarihe göre güncelleneceği veya indirgeneceği tespit edilerek hesaplama yapılmalıdır.
Yapım işleri ihalelerinde yeni birim fiyat tespitine ilişkin detaylı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.