Cezalı İşlerde Fiyat Farkı Hesabı Nasıl Yapılır?

Bu yazımızda sözleşmesinde fiyat farkı verilen yapım işlerinde işin süresinde bitmemesi nedeniyle yüklenicinin cezalı çalıştığı dönemde fiyat farkının nasıl hesaplanacağı ve hesaplamada dikkat edilmesi gereken hususlar ele alınmıştır.

Yapım işlerinde sözleşme süresinin sona ermesine rağmen işin tamamlanamaması ve yüklenicinin idarenin izniyle çalışmaya devam etmesi halinde, bu dönem cezalı çalışma dönemi olarak değerlendirilir. Cezalı çalışma süresi; varsa süre uzatımları da dahil yüklenicinin sözleşmeye göre işi bitirmesi gereken tarih ile geçici kabul itibar tarihi arasında geçen süredir (YİGŞ Md.29).

Cezalı çalışma döneminde gerçekleştirilen imalatlar için fiyat farkı hesabının nasıl yapılacağı Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6’ncı maddesinin onuncu fıkrasında açıklanmıştır. 30 Temmuz 2025 tarihli ve 32971 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 01 Eylül 2025 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme ile kararnamenin 6/10 maddesi değiştirilmiştir.

Kararnamede yapılan değişikliğe bağlı olarak cezalı çalışmalarda fiyat farkı hesabını iki farklı dönemde ele almak gerekir. Bunlar;

1. İlanı ve/veya duyurusu 01 Eylül 2025 öncesi işlerde fiyat farkı hesabı
2. İlanı ve/veya duyurusu 01 Eylül 2025 ve sonrası işlerde fiyat farkı hesabı

1 Eylül 2025 Öncesi Cezalı İşlerde Fiyat Farkı Hesabı

İlanı ve/veya duyurusu 31 Ağustos 2025 ve öncesinde olan, sözleşme süresi sona ermiş ve idarenin izniyle cezalı çalışmaya devam edilen işte fiyat farkı hesabı Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6’ncı maddesinin onuncu fıkrasına göre hesaplanır.

Sözleşme süresi bitmiş ve idarenin izni ile cezalı çalışılan işlerde, fiyat farkı hesaplanırken süre bitim tarihinin içinde bulunduğu aya ait endeks ile işin fiilen gerçekleştirildiği aya ait endeks karşılaştırılır. Düşük olan endeks fiyat farkı hesabında esas alınır. Karşılaştırma formüldeki her bir girdi için (İşçilik, Akaryakıt, Alt Endeksler vb.) ayrı ayrı yapılır.

Dolayısıyla cezalı çalışma döneminde gerçekleştirilen imalatın iş programına göre hangi ayda yapılması gerektiği ayrıca dikkate alınmaz. Esas alınan karşılaştırma, sözleşme süresinin sona erdiği döneme ait endeks ile fiili imalat ayına ait endeks arasındadır.

1 Eylül 2025 ve Sonrası Cezalı İşlerde Fiyat Farkı Hesabı

İlanı ve/veya duyurusu 1 Eylül 2025 ve sonrasında yapılan ihaleler için yürürlüğe giren düzenlemeyle, sözleşme süresi sona ermiş ve idarenin izniyle cezalı çalışılan işlerde fiyat farkı hesabının nasıl yapılacağını belirleyen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6’ncı maddesinin onuncu fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Sözleşme süresi bitmiş ve idarenin izni ile cezalı çalışılan işlerde, fiyat farkı hesaplanırken 7 nci maddenin ikinci fıkrası hükümleri esas alınır.”

Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 7’nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılacak fiyat farkında iş programına göre imalatın gerçekleştirilmesi gereken aya ait endeks ile imalatın fiilen gerçekleştirildiği aya ait endeks karşılaştırılır ve düşük olan endeks fiyat farkı hesabında esas alınır. Yapılan bu düzenleme ile cezalı çalışma süresinde yapılacak fiyat farkı hesabının hakediş sürecindeki hesap kuralları ile aynı olacağı belirtilerek cezalı döneme ilişkin özel hüküm kaldırılmıştır.

Cezalı Çalışma Döneminde Endeks Karşılaştırması

1 Eylül 2025 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme, cezalı çalışılan dönemde fiyat farkı hesabında dikkate alınacak güncel endeksin belirlenme şeklini değiştirmiştir. Güncel endeks belirlenirken;

1. 1 Eylül 2025 ve öncesi işlerde: süre bitim tarihine ait endeks ile işin fiilen gerçekleştirildiği cezalı çalışma ayına ait endeks karşılaştırılır, ödenek ayı dikkate alınmaz.
2. 1 Eylül 2025 ve sonrasında işlerde: iş programına göre imalatın gerçekleştirilmesi gereken aya ait endeks ile imalatın fiilen gerçekleştirildiği aya ait endeks karşılaştırılır

Her iki uygulamada da fiyat farkı hesabında ilgili karşılaştırmaya konu endekslerden düşük olanı esas alınır.

Örneğin; Sözleşme süresi haziran ayından biten ve ağustos ayında cezalı çalışılan işte iş programına göre mart ayı ödeneğinin kullanıldığını varsayarsak fiyat farkı hesabında yapılacak endeks kıyaslaması aşağıdaki tabloda karşılaştırmalı olarak gösterilmiştir.

Tablodan da görüleceği üzere, Eylül 2025 öncesi işlerde Haziran ve Ağustos aylarına ait endeksler karşılaştırılırken Eylül 2025 ve sonrası işlerde Mart ve Ağustos endeksleri karşılaştırılmaktadır. Bu nedenle, cezalı işlerde fiyat farkı hesabı yapılırken ihalenin ilan ve/veya duyuru tarihi dikkate alınmalı ve ilgili döneme ait endeks karşılaştırması yürürlükteki düzenlemeye göre yapılmalıdır.